Šta znače brojevi na dresu: tradicija i pravila kluba

Pre svake nove serije dresova u svlačionici počinje ista rasprava: ko dobija desetku, zašto golman ne može da nosi devetku i da li dečak iz mlađe selekcije sme da uzme broj kapitena prvog tima. Brojevi na dresu u fudbalu imaju tradicionalna značenja po pozicijama, ali u modernom klubu broj je pre svega stvar dogovora i pravila kluba. Danas napišite kratko pravilo dodele brojeva, pre nego što počnete da skupljate spisak.

Brojevi na dresu tradicionalno označavaju pozicije: 1 je golman, 9 centarfor, a 10 kreativni vezni igrač, ali danas su to običaji, a ne obaveza. Kod NERO SPORT svaka pozicija dobija svoju veličinu, broj i prezime u konačno potvrđenom spisku. Pre pakovanja svaka pozicija se proverava prema odobrenom spisku.

Odakle potiču brojevi od 1 do 11

U ranom fudbalu brojevi su služili da gledaoci i sudija razlikuju igrače, a dodeljivani su prema mestu u postavi. Početnih jedanaest igrača dobijalo je brojeve od 1 do 11, redom od golmana ka napadu. Kako su se formacije menjale, menjale su se i pozicije, ali su brojevi ostali vezani za uloge. Zato i danas, kada neko kaže „klasična devetka“ ili „desetka“, svi u fudbalu znaju o kakvom igraču se radi.

U profesionalnom fudbalu igrači danas imaju stalne brojeve za celu sezonu, pa veza između broja i pozicije više nije stroga. Ali u amaterskim klubovima, školama fudbala i rekreativnim ligama tradicija je i dalje živa, i dobro je poznavati je kada se dodeljuju brojevi.

Šta tradicionalno znači svaki broj u fudbalu

Ovo su najrasprostranjenija značenja. U različitim zemljama i školama fudbala postoje odstupanja, pa ih shvatite kao orijentir.

• 1 je golman. Najstabilnija tradicija u fudbalu.
• 2 je desni bek, 3 levi bek.
• 4 i 5 su centralni odbrambeni igrači. U nekim tradicijama 4 nosi defanzivni vezni.
• 6 je defanzivni vezni ili odbrambeni igrač, zavisno od škole.
• 7 je desno krilo, broj brzih i kreativnih igrača na boku.
• 8 je centralni vezni koji ide od šesnaesterca do šesnaesterca.
• 9 je centarfor, igrač koji živi od golova.
• 10 je kreativni vezni ili drugi napadač, najčešće najtalentovaniji igrač ekipe.
• 11 je levo krilo.

Preporuka za trenera: ako klub nema svoja pravila, tradicija je dobra polazna tačka za mlađe kategorije, jer deci olakšava da razumeju pozicije.

Golmanski brojevi na dresu

Golman tradicionalno nosi broj 1. Kada ekipa ima više golmana, rezervni najčešće dobijaju 12 ili 13, jer su to prvi brojevi posle početne postave. Na turnirima gde se prijavljuje šira lista igrača, česta je i praksa da treći golman nosi poslednji broj na spisku. Sve to su običaji, ne pravila.

Ono što jeste pravilo odnosi se na boju, a ne na broj. Pravila igre koja izdaje IFAB, u delu o opremi igrača, kažu da svaki golman mora da nosi boje koje se razlikuju od ostalih igrača i sudija. Zato golmanski dres ima drugačiju boju od dresa ekipe, a broj na njemu mora biti jednako čitljiv kao na ostalim dresovima. Ako vas zanima kako se golmanski komplet uklapa u ostatak opreme, pogledajte kako se rade fudbalski dresovi sa brojem i kako se broj postavlja da bude vidljiv.

Preporuka: golmanu dodelite broj odmah pri sastavljanju spiska i označite ga kao posebnu stavku, jer je golmanski dres u drugoj boji i lako se zaboravi u porudžbini.

Brojevi u košarci i odbojci

U košarci brojevi nikada nisu imali vezu sa pozicijama kao u fudbalu. Igrači biraju brojeve po uzorima, po sujeverju ili po broju koji su nosili u mlađim kategorijama. Zato su u košarci popularni brojevi koje su nosili poznati igrači, a ne brojevi koji označavaju ulogu na terenu. U nekim takmičenjima važe ograničenja dozvoljenih brojeva, pa pre dodele proverite pravilnik svoje lige.

Kod košarke broj stoji i spreda i pozadi, pa mora biti čitljiv i na dresu i, ako ga stavljate, na šorcu. Više o tome kako se košarkaški broj pozicionira pročitajte u tekstu o temi košarkaški dresovi sa brojem.

U odbojci brojevi takođe ne označavaju poziciju, ali postoji posebna uloga koju je lako prepoznati: libero tradicionalno nosi dres druge boje od ostatka ekipe. Tačne uslove za boju i broj libera proverite u pravilniku takmičenja u kome igrate. Za odbojku postoji i poseban tekst o tome kako se rade odbojkaški dresovi sa brojem.

Kako klub dodeljuje brojeve bez svađe

Kada se zna da desetku žele trojica, rasprava je neizbežna, osim ako klub ima pravilo. Najčešće se koriste ovi principi, sami ili u kombinaciji:

1. Prvi tim ima prednost. Igrač prvog tima zadržava broj, a mlađi biraju od preostalih.
2. Staž u klubu. Ko je duže u klubu, bira prvi.
3. Kapiten bira prvi. Ostali biraju posle njega, po dogovoru.
4. Broj se zadržava dok igrač ne ode. Stabilnost olakšava dopune i navijačima prepoznavanje igrača.
5. Rezervisani brojevi. Neki klubovi broj legende ili kapitena dugo ne daju nikome, u znak poštovanja.

Za škole sporta dobro je imati i pravilo za generacije: svaka selekcija dobija svoj opseg brojeva, pa se ne dešava da dva deteta iz različitih grupa dobiju isti broj i isto prezime. Pravilo zapišite i pošaljite roditeljima i igračima pre skupljanja spiska, a ne posle.

Dvocifreni brojevi i čitljivost

Igrači vole visoke brojeve, ali dvocifreni broj na dečjem dresu ili na uskom ženskom kroju zauzima mnogo prostora. Kada se kombinuje sa prezimenom i sponzorom na leđima, mora se proveriti na maketi u najmanjoj veličini. Brojevi poput 88 ili 99 izgledaju dobro na odraslom dresu, ali na najmanjoj dečjoj veličini mogu da pređu u zonu ispod pojasa.

Čitljivost zavisi i od boje. Broj mora imati jak kontrast sa osnovom dresa, inače se sa tribine ne vidi. Kod sublimacije broj može biti u bilo kojoj boji i sa obrubom, jer se štampa zajedno sa dresom i integriše u vlakna, bez sloja koji puca ili se ljušti. Za broj izaberite jednostavan, debeo font, a dekorativne fontove ostavite za prezime ili grb.

Na leđima broj gotovo uvek ide zajedno sa prezimenom, i tu se pravi još jedna greška: dugačko prezime iznad velikog broja. Kada se prezime ne uklapa u širinu leđa, smanjuje se slovo, a broj ostaje isti, pa dres izgleda neuravnoteženo. Ako u ekipi imate igrače sa vrlo dugim prezimenima, recite to pri izradi makete, da se raspored proveri baš na njihovom dresu.

Broj kao deo spiska, ne kao dogovor u svlačionici

Najviše grešaka sa brojevima nastaje zato što se dogovor promeni posle slanja spiska. Igrač zameni broj sa drugarom, trener to zna, ali sekretar ne. Za proizvodnju važi samo jedan dokument: jedna specifikacija u kojoj su modeli, količine, veličine, imena i brojevi u jednoj potvrđenoj verziji.

Zato pre slanja proverite da nijedan broj nije dodeljen dvaput u istoj selekciji i da je golman označen. Kada igrač stigne u toku sezone, broj mu dodelite iz preostalih, a dres dobija kroz dopunu: model ostaje sačuvan 12 meseci, a dopuna od jednog komada moguća je uz posebnu cenu i potvrdu dostupnosti materijala.

Česta pitanja

Zašto je broj 10 toliko tražen?

Desetka tradicionalno pripada najkreativnijem igraču u ekipi, onome ko pravi igru i daje odlučujuće pase. Zbog toga je postala simbol talenta, pa je deca najčešće žele.

Može li golman da nosi broj koji nije 1 ili 12?

Kao običaj, golman najčešće nosi 1, a rezervni 12 ili 13. Da li golman sme da nosi neki drugi broj, zavisi od pravilnika takmičenja, pa to proverite u svojoj ligi. Pravilo o boji golmanskog dresa važi uvek.

Koje brojeve dati deci u školi fudbala?

Kod najmlađih tradicija pomaže da deca nauče pozicije, ali deca često menjaju mesto u ekipi. Praktičnije je da svako dete dobije broj koji zadržava dok je u istoj selekciji, a da se golman odmah označi. Ako dvoje dece želi isti broj, odlučite po unapred objavljenom pravilu, ne na licu mesta.

Da li broj mora da stoji i na šorcu?

Ne mora. To je stvar dizajna i pravilnika takmičenja. Ako ga stavljate, broj na šorcu treba da bude isti kao na dresu i da ne smeta pozicijama sponzora.

Može li ista ekipa da ima dva igrača sa istim brojem?

U istoj ekipi i na istoj utakmici to stvara zabunu za sudije i zapisnik, pa se izbegava. Različite selekcije istog kluba mogu imati iste brojeve, ali je dobro da se razlikuju po prezimenu ili opsegu brojeva.

Šta ako se igrači predomisle posle slanja spiska?

Javite se odmah. Kod sublimacije broj je deo grafike koja se štampa, pa je izmena posle pokretanja proizvodnje teška. Najsigurnije je da broj bude konačan pre potvrde specifikacije.

Broj na dresu je mala stvar koja pravi veliku razliku u svlačionici. Kada ste dogovorili pravilo i spisak, pošaljite osnovne podatke kroz formular Zatražite ponudu za dresove sa brojevima ili na Viber.